Giữa nhịp sống hiện đại đang ngày càng phát triển của tỉnh Bắc Ninh – vùng đất giàu truyền thống văn hóa và tín ngưỡng Phật giáo, chùa Thiên Lai nổi lên như một công trình tâm linh mới, kết hợp hài hòa giữa nét kiến trúc cổ truyền và hơi thở đô thị đương đại. Ngôi chùa tọa lạc trang nghiêm tại khu đô thị Gwin - một khu vực đang phát triển, thuận lợi giao thông, dân cư đông đúc, nên rất dễ tiếp cận bằng xe máy hoặc ô tô từ trung tâm Bắc Ninh hoặc các vùng lân cận, là điểm đến văn hóa – tín ngưỡng của đông đảo phật tử và nhân dân trong vùng.
Tam quan chùaThiên lai
Tên gọi “Thiên Lai” mang ý nghĩa sâu sắc: “Thiên” là trời, “Lai” là đến – gợi lên hình ảnh của nơi chư Phật, Bồ Tát giáng trần, nơi hội tụ linh khí đất trời. Chùa Thiên Lai là ngôi chùa lâu đời tu theo dòng Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử hình thành từ thế kỷ XIII. Di tích chùa Thiên lai được xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh năm 2009. Chùa được khởi công xây dựng lại vào ngày 16/12/2018 trên diện tích hơn 8.000m2 với kinh phí trên 100 tỉ được thực hiện bằng nguồn xã hội hóa và sự chung tay đóng góp của chính quyền địa phương, các doanh nghiệp và đông đảo phật tử gần xa. Việc xây dựng chùa Thiên Lai không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng của người dân mà còn thể hiện khát vọng gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa Phật giáo trong đời sống hiện đại. Giữa không gian đô thị năng động, ngôi chùa trở thành điểm nhấn thanh tịnh, là nơi con người tìm về sự bình an, hướng thiện và nhân ái.
Quang cảnh xung quanh chùa Thiên Lai
Nhìn từ xa, chùa Thiên Lai hiện lên uy nghi, lộng lẫy với hệ thống cổng Tam quan bề thế, chính điện nguy nga và tòa tháp nhiều tầng vươn cao nổi bật giữa khu đô thị. Toàn bộ công trình được thiết kế theo phong cách Phật giáo Bắc Bộ truyền thống, kết hợp hài hòa với yếu tố hiện đại, tạo nên một tổng thể vừa cổ kính vừa khang trang.
Cổng Tam Quan là điểm nhấn đầu tiên khi bước vào chùa. Cổng được xây bằng vật liệu kiên cố theo lối kiến trúc truyền thống Việt Nam, mái ngói cong vút, họa tiết rồng phượng mềm mại, tượng trưng cho sự thịnh vượng, trường tồn và phát triển. Ba lối cổng tượng trưng cho “Tam Giải Thoát Môn”: Không môn – Vô tướng môn – Vô tác môn, mở ra con đường dẫn dắt chúng sinh đến giác ngộ. Hệ thống cửa đồng chạm khắc tinh xảo cùng các chi tiết hoa văn rồng, phượng, hoa sen được mạ vàng tạo nên vẻ đẹp sang trọng mà vẫn giữ được nét thuần Việt. Bước qua cổng, quý vị sẽ cảm nhận được sự tĩnh tại và thanh thoát, như vừa rũ bỏ mọi ồn ào nơi phố thị để bước vào chốn bình yên của tâm hồn.
Lầu chuông chùa Thiên Lai
Lầu được xây dựng theo kiến trúc hai tầng mái cong, chạm khắc hoa văn tinh xảo, vừa uy nghi vừa thanh thoát. Bên trong treo đại hồng chung – quả chuông lớn được đúc bằng đồng nguyên khối, khắc hoa văn và câu kinh cổ.
Âm thanh của chuông chùa từ lâu đã trở thành biểu tượng của sự tỉnh thức và bình an trong văn hóa Phật giáo. Mỗi khi tiếng chuông ngân vang, làng quê như lắng lại, lòng người như được gột rửa những ưu phiền. Chuông chùa không chỉ gọi hồn người thức tỉnh, mà còn là nhịp cầu kết nối giữa con người và cõi tâm linh, giữa thực tại và vô thường. Tiếng chuông vang lên đầu ngày, đánh thức bao tâm hồn đang mỏi mệt; và khi chiều xuống, âm vang ấy như lời nhắc nhở con người hãy sống hiền lành, bao dung và trân trọng từng phút giây trong cuộc sống.
Đối diện Lầu Chuông, bên tay trái quý vị là Lầu Trống – công trình đối xứng tạo thế cân bằng âm dương cho toàn bộ khu di tích. Lầu Trống cũng mang dáng vẻ cổ kính, mái cong mềm mại, các đầu đao uốn cong thanh thoát. Bên trong đặt đại cổ trống – chiếc trống lớn được làm từ gỗ quý, mặt bịt da trâu, đường kính rộng, âm vang mạnh mẽ và ấm sâu. Nếu chuông tượng trưng cho “âm thanh của trời”, thì trống chính là “nhịp đập của đất”. Khi cả chuông và trống cùng vang lên, là lúc thiên – địa – nhân hòa hợp, âm vang hòa quyện lan xa, tạo nên cảm giác thiêng liêng, linh ứng. Trong các dịp lễ lớn, tiếng chuông trống ngân vang cùng lúc – chuông ba hồi, trống ba tiếng – mở đầu cho nghi lễ trọng thể, đánh dấu thời khắc con người hướng lòng mình về cội nguồn, về chốn thanh tịnh.
Lầu Trống chùa Thiên Lai
Một công trình nổi bật khác chắc chắn không thể bỏ qua, đó là tòa tháp cao bảy tầng phía sau chính điện. Tòa tháp này là biểu tượng của trí tuệ và sự khai sáng, tượng trưng cho hành trình vươn tới chân – thiện – mỹ của con người. Mỗi tầng của tháp tượng trưng cho bảy tầng trí tuệ, bảy nấc thang của sự khai sáng và hoàn thiện bản thân. Từ dưới chân tháp, quý khách có thể ngước nhìn lên thấy những mái ngói cong cong xếp chồng lên nhau, như những cánh sen nở dần lên trời cao. Nếu có dịp leo lên tầng cao nhất, quý khách sẽ được ngắm nhìn toàn cảnh khu đô thị Gwin hiện đại xen lẫn mảng xanh thiên nhiên. Khi ánh nắng buổi sớm chiếu lên mái tháp, chùa Thiên Lai rực sáng như một viên ngọc giữa lòng đô thị – vừa cổ kính, vừa tươi mới, mang đến cảm giác thanh thản và khơi dậy niềm tin hướng thiện trong mỗi người.
Không chỉ có giá trị về mặt kiến trúc, chùa Thiên Lai còn mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc. Nơi đây được xem là địa điểm giao hòa giữa con người và thiên nhiên, giữa quá khứ và hiện tại. Mỗi công trình, mỗi chi tiết đều chứa đựng thông điệp về đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, khuyến khích con người sống nhân nghĩa, hướng thiện, gắn bó với cội nguồn văn hóa dân tộc. Đến với chùa Thiên Lai, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp kiến trúc và cảnh quan, mà còn có cơ hội tìm lại sự bình yên trong tâm hồn giữa nhịp sống hối hả. Những giây phút dừng chân nơi đây là khoảng lặng quý giá để con người hướng về điều thiện lành, tìm thấy sự an nhiên trong cuộc sống. Trong tương lai, với tiềm năng to lớn về văn hóa và du lịch, chùa Thiên Lai hứa hẹn sẽ trở thành điểm nhấn du lịch tâm linh quan trọng của tỉnh, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương thân thiện, hiếu khách đến với du khách trong và ngoài nước.
Chùa Thiên Lai – Nơi giao hòa của đất trời, con người và văn hóa. Một điểm đến không chỉ để chiêm ngưỡng, mà còn để cảm nhận, để lắng nghe tiếng vọng của tâm linh và cội nguồn dân tộc./.
