Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị, Ban Bí thư tại các Kết luận số 126-KL/TW ngày 14/02/2025 về một số nội dung, nhiệm vụ tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị năm 2025; Kết luận số 127 KL/TW ngày 28/02/2025 về triển khai nghiên cứu, đề xuất tiếp tục sắp xếp tổ 3 chức bộ máy của hệ thống chính trị; Kết luận số 130-KL/TW ngày 14/3/2025 về sắp xếp, tổ chức lại ĐVHC các cấp và xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; Kết luận số 137-KL/TW ngày 28/3/2025 về đề án sắp xếp, tổ chức lại ĐVHC các cấp và xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; Nghị quyết hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025; Nghị quyết số 1658/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Giang và tỉnh Bắc Ninh. Phường Yên Dũng được thành lập trên cơ sở hợp nhất 3 đơn vị cấp xã gồm: phường Nham Biền, phường Tân Liễu và xã Yên Lư (thuộc thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang cũ) từ ngày 01/7/2025. Phường Yên Dũng nằm cách tỉnh lị 13 km về phía Đông Nam, tổng diện tích tự nhiên của phường là 52,42 km2. Quy mô dân số là trên 44.000 người, 783 người dân tộc thiểu số (chiếm tỉ lệ 1,77%) được chia thành 35 tổ dân phố. Trụ sở phường đặt tại Tổ dân phố 4.
Phường Yên Dũng được biết đến là vùng đất cổ chứa đựng nhiều trầm tích văn hóa, những huyền tích và truyền thuyết dân gian và cũng rất ít người biết rằng chính vùng đất có truyền tích đầy huyền ảo ấy lại nằm trong phạm vi thái ấp của Thái sư Trần Thủ Độ thời nhà Trần. Sách Đại Việt sử ký toàn thư chép: “…Tháng 8 năm Bính Tuất (1226) giáng Huệ hậu (tức vợ vua Lý Huệ Tông) làm Thiên Cực công chúa, gả cho Trần Thủ Độ, lấy châu Lạng làm ấp thang mộc…” Châu Lạng, chính là vùng đất nằm giữa sông Thương và sông Cầu trong đó có dãy Nham Biền và non Vua, thuộc về lộ Lạng Giang.
Phường có địa bàn chiến lược, có núi, có sông gần trục đường thiên lý Bắc – Nam nên trong các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, chống đế quốc Mỹ và những năm bảo vệ biên giới của Tổ quốc, phường Yên Dũng từng là nơi diễn ra nhiều trận chiến quyết liệt với giặc ngoại xâm. Tiêu biểu như cuộc khởi nghĩa Yên Thế do người anh hùng áo vải Hoàng Hoa Thám lãnh đạo đã lập bản doanh tại chùa Kem thuộc tổ dân phố Kem… Trong cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, quê hương đã tiễn đưa hàng vạn người con ưu tú lên đường chiến đấu, đóng góp hàng nghìn tấn lương thực, thực phẩm chi viện cho chiến trường đúng với khẩu hiệu “thóc không thiếu một cân quân không thiếu một người”. Trải qua các cuộc chiến tranh vệ quốc, rất nhiều người con ưu tú đã anh dũng hy sinh hoặc bỏ lại một phần cơ thể hoặc nhiễm chất độc hóa học ở chiến trường. Theo số liệu thống kê, phường hiện có 515 liệt sĩ, 188 thương binh, 104 bệnh binh và hàng trăm người nhiễm chất độc hóa học.
Ngay từ buổi khai sinh dựng nước, cư dân Yên Dũng đã gắn kết nhau chống chọi với thiên nhiên để tồn tại và phát triển. Qua đó, những thành viên đơn lẻ đã hợp lại thành một cộng đồng bền vững, cùng nhau xây dựng và bảo vệ xóm làng. Do những đặc điểm về vị trí, sự phát triển kinh tế - xã hội đất yên Dũng trở thành nơi hội tụ của nhiều luồng dân cư đến sinh sống, lập nghiệp. Dù đến với vùng đất Yên Dũng từ hướng nào, trong hoàn cảnh nào họ đều nhanh chóng hòa nhập vào cộng đồng, chung sức xây dựng quê hương, giúp đỡ nhau sản xuất và cuộc sống. Ngày nay truyền thống đoàn kết, tương thân, tương ái đang được phát huy hiệu quả trong cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”. Nhiều gia đình, tổ dân phố đều phấn đấu đạt danh hiệu văn hóa.
Văn hóa – xã hội của phường có những bước phát triển nhanh, bền vững. Sự nghiệp giáo dục của phường tiếp tục phát triển vững chắc. Chất lượng chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của nhân dân được tăng cường . 100% các trạm y tế có bác sĩ, Trung tâm Y tế số 1 tỉnh Bắc Ninh đặt địa điểm tại phường được đầu tư xây dựng, chất lượng khám chữa bệnh được nâng cao rõ rệt, công tác phòng chống dịch, bệnh, chăm sóc sức khỏe sinh sản, dân số - kế hoạch hóa gia đình được triển khai kịp thời, tỉ lệ tham gia bảo hiểm những năm gần đây tăng cao.
Phát huy truyền thống cách mạng anh hùng, trong thời kỳ đổi mới Đảng bộ và nhân dân phường Yên Dũng luôn đoàn kết, chủ động, sáng tạo, hăng hái thi đua trong lao động sản xuất, phát triển đồng bộ toàn diện trên các lĩnh vực. Có thể khẳng định, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Đảng bộ và nhân dân phường Yên Dũng luôn đoàn kết, phát huy truyền thống, nội lực, khắc phục mọi khó khăn không ngừng phấn đấu đưa quê hương ngày một giàu đẹp, văn minh.
