Cửa hàng xăng dầu của Petrolimex tại Hà Nội bắt đầu phân phối xăng E10 từ ngày 20-5 - Ảnh: NGỌC AN
Dù cơ quan chức năng và nhiều chuyên gia khẳng định xăng E10 an toàn với phần lớn phương tiện đang lưu hành nhưng ghi nhận của Tuổi Trẻ trên mạng xã hội cho thấy nhiều người dùng vẫn bày tỏ lo ngại việc loại nhiên liệu pha 10% ethanol này sẽ gây "ì máy", hao xăng, hụt ga, hỏng động cơ...
Đánh vào tâm lý lo ngại này của người dùng, trên các hội nhóm về xe cộ, nhiều tài khoản tranh thủ quảng cáo các sản phẩm, dịch vụ "ăn theo" loại nhiên liệu này.
Chia sẻ "kinh nghiệm" sử dụng xăng E10 trong một hội nhóm về xe trên mạng xã hội mới đây, một tài khoản tên Bảo Hà cho biết chưa rõ nguyên nhân do đâu nhưng sau khi đổ xăng E10, người này cảm nhận xe hao xăng hơn và khi tăng tốc có hiện tượng "hụp ga đầu".
Trong khi đó, anh Hoàng Phú (ngụ phường Bình Thạnh) cho biết đã chạy thử ba bình E10 và cảm nhận xe vận hành "bốc" hơn. Dù chưa rõ việc sử dụng lâu dài có phát sinh vấn đề gì hay không, nhưng hiện tại anh đánh giá trải nghiệm "ổn".
"Mình có nghe trên mạng lan truyền thông tin về mòn cao su. Tuy nhiên, mình nghĩ các chi tiết cao su dùng lâu ngày rồi cũng sẽ xuống cấp. Không lẽ chạy xăng khoáng thì mãi mãi không hư?", anh Phú nói.
Tương tự, anh Lê Chí Huy (ngụ khu vực Nhiêu Lộc) cho rằng nhiều nỗi lo quanh xăng E10 đang bị đẩy đi quá xa so với thực tế. "Khi việc chuyển đổi đã trở thành quy định bắt buộc, cơ quan quản lý chắc chắn đã có nghiên cứu trước khi ban hành chính sách", anh Huy nói.
Anh Nguyễn Đức Hoàng (tài xế chạy taxi tại Hà Nội) cho biết đã chuyển sang dùng xăng E10 từ vài ngày nay và thấy mọi chuyện vẫn ổn, vận hành máy móc không có nhiều thay đổi, nhưng lượng xăng tiêu thụ "hao" hơn so với xăng khoáng.
Ngoài ra, trên nhiều diễn đàn ô tô, xe máy cũng xuất hiện nhiều bài viết chia sẻ "kinh nghiệm sống chung với xăng E10" như không nên đổ đầy bình xăng, nên sử dụng xe thường xuyên thay vì để lâu ngày, hạn chế để xe nằm im quá lâu để tránh xăng bay hơi bởi ethanol có đặc tính hút ẩm.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, nhân viên một cửa hàng xăng dầu trên đường Phan Đăng Lưu (phường Đức Nhuận) cho biết sau gần một năm triển khai bán thử nghiệm xăng E10, phản ứng của khách hàng tại cây xăng không quá căng thẳng như những tranh luận trên mạng xã hội.
Theo vị này, đến nay công tác chuẩn bị kỹ thuật tại cửa hàng đã hoàn tất, cửa hàng cũng đang tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động truyền thông cơ bản như treo băng rôn, thông báo tại điểm bán để người dân nhận diện việc chuyển đổi sang xăng E10.
Chỉ bán toàn xăng E10 tại cây xăng ở phường Xuân Hòa, TP.HCM chiều 20-5 - Ảnh: T.T.D.
Trước tâm lý lo lắng của một số người dùng, trên các hội nhóm về xe, nhiều tài khoản viết bài "dọa" người dùng về chất lượng của xăng E10, đồng thời giới thiệu các sản phẩm và dịch vụ được quảng cáo là sẽ xử lý các vấn đề của loại nhiên liệu này.
Một tài khoản trên mạng xã hội cho rằng trong điều kiện khí hậu nóng ẩm như Việt Nam, hơi nước có thể dần ngưng tụ trong bình xăng và bị ethanol hấp thụ. Khi lượng nước vượt quá giới hạn, hỗn hợp sẽ phân lớp, phần nước và ethanol chìm xuống đáy bình, gây ra hiện tượng mà nhiều người gọi là "tách cồn".
Dẫn bài viết này, trên các hội nhóm xe cộ bắt đầu xuất hiện dày đặc quảng cáo các loại phụ gia "chuyên dụng cho xăng E10". Những sản phẩm này được giới thiệu với hàng loạt công dụng như chống ẩm, ổn định nhiên liệu, làm sạch kim phun, giảm muội than, giúp xe vận hành "bốc" hơn hay bảo vệ động cơ khỏi gỉ sét...
Nhiều sản phẩm còn nhắm tới nhóm xe ít sử dụng, xe trưng bày hoặc các dòng xe cũ. Chưa hết, nhiều chủ kinh doanh còn "dọa" rằng xe vận hành yếu hơn sau khi chuyển sang xăng E10, rồi tranh thủ giới thiệu các dịch vụ remap ECU, chỉnh map xăng gió được quảng bá như một "giải pháp" giúp xe vận hành ổn định, tối ưu hóa...
Theo quảng cáo từ một số gara, ECU nguyên bản của xe được thiết lập theo xăng khoáng nên khi chuyển sang xăng E10 có thể xảy ra tình trạng sai khác về góc đánh lửa và thời gian phun nhiên liệu, từ đó dẫn đến hiện tượng hao xăng hoặc xe vận hành không đồng bộ.
"Sau khi remap, ECU sẽ được canh chỉnh lại góc lửa và thời gian phun mới, giúp phát huy ưu điểm của xăng E10 và cải thiện khả năng tiết kiệm nhiên liệu", một gara đăng tải bài viết. Trong khi đó, một tài khoản quảng bá dịch vụ sửa xe đăng tải trên TikTok khẳng định "xăng E10 không yếu đâu nha anh em, remap lại còn ngon hơn xăng 95".
Theo khảo sát của Tuổi Trẻ, giá dịch vụ remap đang dao động khoảng 350.000 - 400.000 đồng mỗi lượt. Ngoài remap ECU, trên các hội nhóm xe máy, nhiều người dùng cũng chia sẻ đi vệ sinh kim phun hoặc thay ống dẫn nhiên liệu bằng các loại cao su chuyên dụng...
Cửa hàng 32 Petrolimex ở phường Vườn Lài, TP.HCM dừng bán xăng khoáng RON95-III và bán xăng E10 (ảnh chụp chiều 20-5) - Ảnh: HỮU HẠNH
Trao đổi với Tuổi Trẻ, chuyên gia cho rằng đây chỉ là lợi dụng tâm lý lo lắng của người dùng để bán sản phẩm và dịch vụ. Trong thực tế, sau hơn 8 tháng bán xăng E10 tại TP.HCM, Petrolimex chưa ghi nhận bất kỳ sự cố hay phản ánh nào từ người tiêu dùng liên quan đến chất lượng.
Một chuyên gia kỹ thuật về xe cho rằng về nguyên lý, ethanol có đặc tính cháy khác xăng khoáng truyền thống, nhưng các động cơ phun xăng điện tử hiện đại đều đã có khả năng tự hiệu chỉnh tỉ lệ hòa khí thông qua cảm biến oxy và hệ thống điều khiển điện tử.
"Người dùng không nên tự ý remap ECU tại các cơ sở thiếu chuyên môn chỉ vì lo ngại liên quan đến xăng E10. Nếu không phải map của hãng mà map từ các lò code, khả năng cao bị hại xe chứ không giúp tăng hiệu suất", vị này khuyến cáo.
PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội), cho rằng dù tỉ lệ ethanol trong xăng E10 chỉ ở mức thấp (10%), song vẫn đủ để cải thiện đáng kể một số đặc tính của nhiên liệu.
Bởi ethanol có chứa oxy trong cấu trúc phân tử, giúp quá trình đốt cháy trong động cơ diễn ra hoàn thiện hơn. "Quá trình cháy hiệu quả hơn sẽ giúp nhiên liệu được tận dụng tối ưu, hạn chế tình trạng cháy không hết. Đây chính là lý do nhiều nghiên cứu cho thấy động cơ sử dụng xăng E10 vẫn duy trì công suất vận hành ổn định, đồng thời có khả năng giảm phát thải đáng kể", ông Tuyến nói.
Nhiều người dùng băn khoăn rằng ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng nên khi pha trộn có thể khiến nhiên liệu "yếu" hơn và làm tăng mức tiêu hao. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, mức chênh lệch nhiệt trị thực tế chỉ ở mức vài phần trăm và không tạo ra khác biệt lớn khi vận hành thông thường.
"Phần năng lượng giảm nhẹ này được bù đắp nhờ khả năng cháy sạch và triệt để hơn, giúp động cơ hoạt động ổn định, hạn chế nhiên liệu dư thừa và giảm tổn thất", một chuyên gia khẳng định.
Các thương nhân đầu mối tại miền Nam cũng cấp tập chuẩn bị hạ tầng và nguồn hàng để đồng loạt phân phối xăng sinh học. Một thương nhân tại miền Tây cho hay các hệ thống cửa hàng, bồn bể và trạm phối trộn đang dần hoàn thiện, vệ sinh để nhập hàng mới.
Tuy nhiên, có khó khăn là thiếu phòng hóa nghiệm do chi phí đầu tư lớn, nên doanh nghiệp chưa thể tự pha chế nên phải mua lại nguồn hàng từ các đơn vị đầu mối khác.
Doanh nghiệp này cho biết sẽ triển khai bán xăng sinh học vào tuần tới, nhưng mong muốn được tháo gỡ những vướng mắc trong quy định phòng thử nghiệm sản phẩm. Các doanh nghiệp bán lẻ cũng băn khoăn về vấn đề vận hành, kiểm định đối với bồn bể.
Bởi theo thông báo từ cơ quan chức năng, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu phải thực hiện các biện pháp kiểm soát về đo lường như phê duyệt mẫu, kiểm định ban đầu, kiểm định định kỳ...
Một doanh nghiệp bán lẻ tại TP.HCM cũng lo lắng về chất lượng xăng pha trộn trong thời gian đầu chuyển đổi hoặc quá trình phân phối bị tác động bởi các yếu tố khách quan làm ảnh hưởng đến thiết bị hoặc chất lượng, có thể bị phạt.
Theo vị này, cần có các hướng dẫn cụ thể để doanh nghiệp bán lẻ quen với việc phân phối xăng sinh học bởi không phải doanh nghiệp nào cũng có kinh nghiệm khi phân phối mặt hàng này.
"Chúng tôi cũng đã đầu tư vài chục triệu đồng để vệ sinh bồn bể, lắp đặt các thiết bị chống ẩm, thu hồi hơi cồn bay để giảm việc tạo ra nước, song vẫn không đảm bảo là thực hiện đúng hết các quy định trong thời gian đầu triển khai", vị này nói.
