Chiều 25/8, tại Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bắc Ninh, Hội đồng tư vấn đã họp, đánh giá nghiệm thu nhiệm vụ khoa học và công nghệ không sử dụng ngân sách nhà nước“Nghiên cứu, ứng dụng công nghệ phân hủy nhiệt rác thải sinh hoạt thu hồi khí đốt, dầu tái sinh và than sinh học không phát thải” do Công ty Cổ phần Môi trường Năng lượng Xanh Asian Bắc Giang chủ trì, thực hiện từ tháng 10 năm 2023 đến tháng 7 năm 2025.
Đ/c Nguyễn Phúc Thương, Phó Giám đốc Sở KH&CN, Chủ tịch Hội đồng điều hành buổi họp
Báo cáo tại Hội đồng cho thấy, dự án đã nghiên cứu, làm chủ và vận hành thành công hệ thống lò phân hủy nhiệt công suất từ 30 - 120 tấn/ngày. Công nghệ được thiết kế khép kín, áp suất tùy biến, điều khiển hoàn toàn tự động bằng PLC/SCADA, có khả năng giám sát và điều chỉnh thông số theo thời gian thực, giúp vận hành ổn định, an toàn và đạt hiệu suất cao.
Khác với công nghệ đốt rác truyền thống vốn gây phát thải dioxin/furan, khói bụi và nước rỉ rác, công nghệ phân hủy nhiệt không phát thải đã chứng minh ưu điểm vượt trội: toàn bộ quá trình xử lý diễn ra kín, tận dụng nhiệt dư để sấy khô rác đầu vào, giảm độ ẩm và tiết kiệm nhiên liệu mồi, hình thành chu trình tuần hoàn năng lượng tự cung cấp. Đặc biệt, công nghệ này xử lý hiệu quả rác chưa phân loại, độ ẩm cao - loại rác khó áp dụng với chôn lấp hay đốt hiện hành.
Mô hình thử nghiệm tại phường Yên Dũng (Bắc Ninh) đạt kết quả khả quan: vận hành liên tục 24/24 giờ, thu hồi đồng thời 3 sản phẩm có giá trị - dầu tái sinh (~120-140 lít/tấn rác tươi), khí tổng hợp (~120-140 m³/tấn) và than sinh học (~100-120 kg/tấn). Đặc biệt, kết quả quan trắc môi trường cho thấy nồng độ dioxin/furan chỉ ở mức ~0,0022ng-TEQ/Nm³, các thông số bụi, SO₂, HCl, CO đều thấp hơn nhiều so với quy chuẩn QCVN 61-MT:2016/BTNMT; không phát hiện mùi, khói hay nước rỉ rác thứ cấp.
KS. Phạm Quốc Hùng - Chủ nhiệm dự án trình bày báo cáo kết quả trước Hội đồng
Theo nhận xét của các thành viên Hội đồng, kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn rõ rệt khi giải quyết vấn đề cấp thiết về xử lý rác sinh hoạt, đồng thời tạo ra sản phẩm có ích có khả năng thương mại hóa như khí đốt, dầu tái sinh và than sinh học. Về cơ sở khoa học, phương pháp nghiên cứu được đánh giá hiện đại, quy trình phân hủy nhiệt logic, khả thi và đã được kiểm chứng thực tiễn. Các sản phẩm khoa học công nghệ đạt chất lượng tốt, nhiều chỉ tiêu tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt công nghệ không phát thải đã tạo sự khác biệt so với nhiều công nghệ xử lý rác truyền thống.
Hội đồng cũng kiến nghị nhóm nghiên cứu tiếp tục làm rõ hơn tính mới, lợi thế cạnh tranh của công nghệ so với giải pháp khác; bổ sung phân tích rủi ro kỹ thuật, thời gian vận hành thử nghiệm và cơ sở pháp lý liên quan. Việc tinh gọn nội dung báo cáo, tránh trùng lặp, đồng thời mở rộng khảo sát thông số sản phẩm sẽ giúp tăng sức thuyết phục đối với nhà quản lý và nhà đầu tư.
Kết quả dự án khẳng định công nghệ hoàn thiện vừa giải quyết bài toán rác thải sinh hoạt, vừa tạo giá trị kinh tế - môi trường, đóng góp vào phát triển kinh tế tuần hoàn, giảm chi phí xử lý và tăng tính chủ động công nghệ trong nước. Đây là cơ sở quan trọng để nhân rộng mô hình xử lý rác thải tiên tiến, góp phần hiện thực hóa cam kết tăng trưởng xanh, Net Zero đến năm 2050.
Hội đồng đã bỏ phiếu đánh giá chấm điểm và thống nhất cấp Giấy xác nhận kết quả nhiệm vụ để tiếp tục đầu tư, nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất và đời sống./.
